Velaquí unha preciosa imaxe noctura da fachada marítima de Rianxo. A foto é de Xoán Castro:
As pontes sobre o río Té, arranxadas
21 MaiTeño que dicir que xa tiña un post medio crítico co tema das pontes destrozadas no sendeiro do río Té por no inverno de 2011, en canto que en abril pasara un ano dende que o BNG no seu blog (e cando estaba na oposición), pedira que se arranxara.
O caso é que desta vez teño que dicir que cumpriron e deron mostra de coherencia, facendo algo que pediron no seu día. E aínda que cando saquei as fotos, en febreiro deste ano, as pontes non estaban arranxadas, cando menos no mes de abril si que o deixaron todo perfecto para aqueles que queiran desfrutar dunha xornada de sendeirismo a carón do noso río qu e atravesa O Araño, Asados e Taragoña.
Arriba vedes a imaxe da ponte en febreiro, e abaixo, xa arranxada, no mes de abril.
Velaquí as imaxes da outra ponte antes do arranxo:
E velaquí a actuación no lugar, sacando a ponte e habilitando a zona para que se poida pasar:
O dito, parabéns ao Concello por este traballo de cara ao bo tempo e, sobre todo, pola coherencia á hora de facer o que se pide, algo moi raro hoxe en día na política.
Estas “Criaturas” cumpren un aniño
20 FebSe algo transmiten os integrantes do grupo teatral “Criaturas” é enerxía, positividade e moitas ganas de pasalo ben. O 20 de febreiro están de aniversario. Nin máis nin menos que 12 meses demostrando que en Rianxo hai talento de sobra.
Estes mozos, de entre 13 e 17 anos, prometen espectáculo e moitas risas. Non obstante, abordan obras nada sinxelas, como o demostra o feito de que a peza teatral que realizaron o ano pasado duraba arredor de 1 hora e 45 minutos. Iso si, as 200 persoas que foron ata o Auditorio para ver a súa representación quedaron máis que sorprendidas polo nivel e polo bo facer dos seus actores. Tamén representaron no instituto, “pero fíxonos máis ilusión facelo no Auditorio porque nos sentimos más importantes”, comenta Elisabet. Iso si, recoñecen que no instituto de Rianxo tiveron máis presión “porque había máis amigos e coñecidos”, así que a responsabilidade de facelo ben era maior.
Félix Muriel e Fogo Fatuo
Criaturas naceu froito dunha colaboración entre o Félix Muriel de Rianxo e a asociación Fogo Fatuo. Antes de montar o grupo fíxose no instituto un obradoiro no que traballaron temas como a vocalización, o movemento no escenario, a expresión corporal… Parte dos que fixeron o taller forman parte na actualidade do grupo, pero outros incorporáronse máis tarde. É o caso de Adri, que comezou cubrindo unha baixa. Comenta que a experiencia lle serviu para “perder o medo”, xa que “sempre me custou falar diante da xente”. Unha profesora recomendoulle que co teatro gañaría máis confianza e agora levanta risas facendo de Gertrudis.
Ángela tamén explica que entrou no grupo porque llo recomendaron en canto que ía ser unha boa actividade. “E a verdade é que moi ben”, confesa, “gústame”. Fai de ladroa na obra, pero tamén se puxo na pel dun zombie durante o Samaín. Porque Criaturas colaborou co Concello no Feirón Mariñeiro, animando as rúas; concienciando sobre a violencia de xénero e realizando contacontos co Apalpador este pasado Nadal, etc.
“Descubrimos facetas de nós mesmos que non sabiamos que estaban aí”, sentencia Maite, unha das máis animadas, e que non dubida en dicir que “me expreso que dá gusto”. Nada máis saber da existencia do grupo no instituto correu a apuntarse. A ela uniuse Miriam, que de pequena vira High School Musical e lle fixo ilusión a idea. Non obstante, tamén recoñece o duro do teatro, xa que un monólogo longo de máis fixo que se formulara deixar o grupo, aínda que agora volveu para facer de “pija asquerosa repelente”.
Bo ambiente
Vamos, que neste último ano fixeron un feixe de cousas. Alejandra, que se enterou da existencia do grupo polo instituto, di que se trata de algo “divertido”. O que máis lle gusta é representar comedia e facer rir á xente que os vai ver. Yaiza, que nunca antes fixera teatro, comezou este curso xunto con dúas amigas e sinala que o mellor de Criaturas é “o ambiente”. Da mesma opinión é Adrián, quen incide “no bo rollo” dos integrantes e que durante o último ano se xestou un bo grupo, no que “hai máis confianza”, o que tamén permite “traballar dun xeito máis fluído”.
“somos moi amigos, moito”, sentencia Alba. De feito, os ensaios en ocasións son tamén unha boa escusa para verse e falar dos temas máis variados. Iso si, tamén se dedican a traballar. Comezaron quedando no instituto e agora fano no auditorio unha vez por semana. Hai dous grupos, o dos veteranos e o dos máis novos. Cada un deles prepara a súa propia comedia e cada un deles ten ensaio de forma independente. O seu director, Juan, sinala que hai unha diferenza entre os dous porque “os pequenos comezan dende cero, polo que hai que darlle máis pautas”.
Custa ás veces distinguir ao director do resto de integrantes do grupo, porque todos son moi novos e el semella un máis. De feito, para Iria “o profe é unha das cousas que máis me gusta” dentro de Criaturas. Julia tamén fala da boa harmonía que existe con el ao explicar que lles propón vía correo electrónico as obras a representar e despois, entre todos, “decidimos se se fai ou non”. Ademais, “a personaxe escollémola nós” (agás nalgúns casos, como no de Ángela, que lle foi imposto).
Futuro
Coa ilusión que desbordan falando do grupo está máis que claro que en Rianxo hai canteira teatral para moito tempo. Maite di que este ano “foi moi bo e estamos máis unidos ca sempre”. Ademais, diante teñen moitos proxectos e ideas, como representar fóra do Concello, realizar un intercambio cos grupos da zona, etc. E tamén colaborar con Airiños, o grupo máis antigo de Galicia, co que hai “bo rollo”, pero tamén un pique san porque “nos obriga a facelo o mellor posible e a subir o listón cada vez máis”.
Non obstante, tamén queda decidir cal vai ser o futuro de Criaturas, porque parte dos seus integrantes rematarán este ano os seus estudos no instituto para incorporarse á universidade, e á maioría gustaríalles seguir co teatro. Atrás deixan un ano de ensaios, 54 semanas meténdose na pel de diferentes personaxes, 12 meses facendo rir e 365 días nos que viviron moitas horas para o teatro, pero por diante de seguro que lles quedan moitos telóns por abrirse e un feixe de aplausos por recibir.
>> Álbum de fotos do grupo Criaturas
A posible historia do Castelo da Lúa de Rianxo
10 DecDo Castelo da Lúa de Rianxo, hoxe en día só quedan catro pedras. Basicamente a cimentación do que puido ser, así que moitos non tiñamos moita idea do aspecto que puido chegar a ter.
Polo visto unha ilustración do Castelo da Lúa xa figura dende hai tempo entre a documentación dos arqueólogos. Pero hoxe quero agradecerlle ao alcalde Adolfo Muíños nos indicar nun dos comentarios deste blog a referencia dese gravado, onde se pode ler un artigo con algúns detalles do que puido ser a historia do castelo (e que deu lugar tamén ao lugar do Pazo). O escritor do artigo (por partes demasiado florido), é J. R. Figueroa, e pertence a unha publicación de 1850 chamada Museo de las Familias.
Aínda que hai cousas que non me encaixan ben no escrito (como o feito de que ve o Castelo da Lúa nada máis entrar en Rianxo e parar alí aforráballes bastantes manobras antes de entrar no porto de Rianxo, cando o emprazamento está pasado Rianxo, a carón da praia da Torre), paso a reproducir o artigo polo seu interese 165 anos despois despois da súa publicación (e tamén porque me levou case dúas horas transcribilo, jeje):
Galicia Monumental y Pintoresca
“Era una hermosa mañana del mes de abril de 1846, y las convulsiones políticas que en aquellos angustiosos momentos agitaban a mi provincia, me conducían hacia la antigua Pons Cesaris, uno de los más notables monumentos de construcción romana que se conservan en Galicia. El puente Cesures, como hoy se llama, es el embarcadero natural de los que quieran recorrer la ría de Arosa; ese risueño mediterráneo de cuarenta leguas de costa, acaso la más bella y la más apacible de Europa. La suave y mansa corriente del Ulla arrastraba blandamente el pequeño barquichuelo que había fletado por una cantidad insignificante, y su débil movimiento me daba lugar a contemplar a todo mi sabor el espléndido paisaje de las orillas del río. Yo que he recorrido también las pintorescas márgenes del celebrado Guadalquivir, nunca temería establecer una competencia entre éstas y aquéllas, porque las galas de la naturaleza y la lozanía de la vegetación no son patrimonio exclusivo del cálido sol de Andalucía. Al pasar las Torres del Este, otro recuerdo palpitante de la tardía y trabajosa dominación romana en Galicia, se nota el cambio repentino de agua dulce en salada, lo que nos advierte que el Ulla ha pagado ya el tributo de sus corrientes al Océano. Éste se extiende como un estanque encerrado en un foso de verdura, y las numerosas isletas que le cubren, parecen esteras de algas flotando sobre las olas.
Yo me dirigía a Rianxo, población erigida sobre las playas de una ensenada que forma la ría hacia su parte más oriental. Acababan de levantarse unas ráfagas de viento, que nos obligaban a virar más de una vez, antes de arribar al término de mi viaje. En una de estas incómodas maniobras me sentí repentinamente impresionado por la perspectiva de un majestuoso castillo en ruinas que ante mi vista acababa de presentarse. Las espumosas olas batían con enojo sus poderosos cimientos, blancos y completos como si acabaran de construirse, mientras que el aire, cada vez más impetuoso, movía las aristas del cardo silvestre, y las afilinagradas hojas del helecho que cubrían su cima, como una corona mortuoria. Pregunté a los marineros si podían desembarcarme a los pies de aquel edificio, y gustosos accedieron a mi demanda, supuesto les ahorraba algunas más maniobras antes de llegar al muelle de Rianjo, que sin embargo estaba por tierra a muy pocas toesas de distancia.
El edificio tiene su entrada por una puerta de construcción gótica y maciza, bastante bien conservada, y abierta en una pared de siete pies de ancho. Hay otra puerta igual a la primera que es la que daba entrada al interior del castillo, formando la primera con la segunda muralla un espacioso recinto que serviría de patio, o como hoy diríamos, cuerpo de guardia para los encargados de la custodia de la fortaleza. En el interior se conservan las divisiones que formaban los varios departamentos, las escaleras de caracol, y aberturas destinadas a dar paso a la luz, si bien en cantidad bastante reducida. Los numerosos escombros que se han ido aglomerando, hacen subir el pavimento algunas varas y sirven de madriguera a infinidad de conejos que allí se anidan y que los cazadores de las inmediaciones van a cazar al caer el día. Cuando la marea está llena, casi todo el castillo se circuye de agua, menos por una lengüeta de tierra que sirve de puente levadizo. Una honda cisterna, probablemente para uso de sus moradores, se ve a alguna distancia de la muralla exterior.
La posición de esta fortaleza, militarmente considerada, ofrecía innumerables ventajas para la ofensiva y la resistencia. Por mar podía proteger toda la ensenada que se extiende desde Rianxo hasta Taragoña, y por tierra dominaba completamente la campiña que se extiende a sus plantas como una alfombra de esmeraldas. Ahora, si contemplamos la triste perspectiva de estas ruinas solemnes bajo la poética impresión de los recuerdos, creeremos ver los grandiosos fragmentos del palacio de Morven, y acaso sentir llegar a nuestros oídos el melancólico eco del amante de Malvina.
No creo se conserve en España otro monumento que pueda impresionar más agradablemente que éste el ánimo del observador y del filósofo. Si estos esqueletos yaciesen esparcidos sobre las rocas de la Bretaña, o entre las malezas del verde Erin, no hubieran faltado poetas que cantasen sus pasadas glorias, ni pintores que transmitiesen a la posteridad en sus fragmentos las efigies de otras edades. Pero en este país es tal vez donde la costumbre de vegetar entre ruinas nos hace hollarllas con altivez y desprecio; era necesario que el más humilde de los escritores de Galicia se encargase de dar vida histórica a un mutilado miembro del cuerpo feudal de la edad media.
No pasarán muchos años sin que la mano del hombre, más impía y más destructora que la del tiempo, llegué a borrar las huellas de este monumento, así como han sido borradas las de otros, tan necesarios para la inteligencia de la historia política de las sociedades que pasaron, como lo son para el conocimiento de los periodos geológico de globo la conservación y estudio de los restos antediluvianos. Es muy posible que alguna de las trabajadas cornisas que aquí y allá yacen esparcidas, sirvan para completar la fábrica de algún horno de fundición de hierro, y que las profusas y larguísimas piedras del dintel del salón de armas, ocupen la escalinata de un presbiterio al reedificar alguna capilla. Casi todo el moderno Rianxo está edificado con los fragmentos de su castillo. Las mortajas de los muertos sirven para remendar las raídas de los vivos. Una capilla, también en ruinas, que se observa a la entrada de la población, ha sido levantada a cimentis en el siglo XVII con la sillería de la antigua fortaleza. Así como los vencederos colgaban las armas de los vencidos en las paredes de los templos, también el Evangelio recogía por su casa los despojos de su triunfo sobre el feudalismo.
El castillo de Rianxo tiene dos historias, una fantástica y popular, otra erudita y amanerada. La primera la he recogido sentado al borde de un timonel, que al compás del monótono crujido de los remos, y escuchado por cuatro marineros más jóvenes, si bien no menos crédulos, nos refería las terribles escenas que aquellas paredes presenciaron en los tiempos en que eran ocupadas por los moros, y que aún presencian cuando las vienen a visitar de cando en cuando las sombras de sus primitivos moradores. ¡Qué fuerza de imaginación!, ¡qué riqueza de colorido!, ¡qué agreste naturalidad en la imágenes! Yo me imaginaba estar oyendo un cuento de Ossean transmitido a las generaciones presentes por el murmullo solitario de los bosques de Lena, y el bramido de las olas que baten las descarnadas rocas de la Calidonia. Para nuestras gentes de pueblo, no hay ruinas algunas, sea cualquiera la fecha de su procedencia, que no hayan sido palacios de moros, y que no sean en la actualidad viviendas de encantadores, o abrigos de tesoros ocultos. También los árabes del desierto creen que entre los escombros de Balbek y Palmira, hay encerradas inmensas riquezas, de cuyo secreto eran únicamente poseedores los cristianos.
Para los labradores que trabajan en sus campos y para los marineros que pescan en sus costas, son las ruinas del castillo de Rianxo en la maravillosa noche de San Juan, teatro de las más prodigiosas y sorprendentes escenas. Nadie, ni el más osado de cuantos moran en sus inmediaciones, se atrevería ni por cuanto tiene el mundo a asistir a este sábado preñado de fantasmas y hechiceros con tocas y turbantes.
La segunda historia de la fortaleza de Rianxo, si gana en historia, pierde otro tanto en poesía. El polvo de los códices seca tanto la imaginación como las manos de los que lo registran. Este castillo, según la autoridad de los curiosos, ha pertenecido a los caballeros del Temple, que tanto poder e influencia tuvieron en Galicia durante los más floridos periodos de su dominación. Suprimida esta orden por Clemente V en el concilio Vienense, en 1311, en vista de los enormes crímenes que les imputaban, distribuyeron los reyes de España las posesiones y edificios que habían pertenecido a la comunidad extinguida, entre los más fieles servidores de su nobleza.
El palacio que ahora nos ocupa pasó a la casa de los condes de Oñate, sus actuales poseedores. Hoy, por unos ochenta reales anuales, se toma como arriendo para beneficiar la inmensa piedra, labrada ya, de que constan sus ruinas hacinadas. Esta circunstancia es la que me hace temer llegue a desparecer dentro de algunos años o Pazo de Rianxo, y la que me obliga a consagrarle la viñeta que obra a la cabeza de este artículo, y los desaliñados renglones que la siguen”.
___
A verdade é que eu descubrín moitas cousas que descoñecía grazas a este artigo. Non sei se será certo ou non todo o que aí se conta pero, cando menos, é moi sorprendente.
Agradézolle de novo a Adolfo que puxese a referencia deste artigo 🙂























