Se camiñades polo porto de Rianxo, veredes unha pequena capela. Adicada a San Bartolameu, antes estaba nun illote separada da vila. Agora, cos sucesivos recheos xa está comunicada totalmente e pódese acceder ben andando ou en coche (como podedes ver ao fondo da imaxe). Este que vedes é o cruceiro que está ao seu carón.
Hai tempo publiquei un post sobre como usan os políticos rianxeiros as redes sociais. Salvo cousas mellorables creo que en xeral se avanzou (agás no caso do PSOE de Rianxo, que non fai nada).
Pero ben, hoxe tócame comentar un exemplo do que (ao meu entender, porque todo é subxectivo) non é adecuado. Creo que os políticos deberan actuar sempre con respecto e que as redes sociais se deben usar para para fomentar a participación da cidadanía, para que nos conten o que pasa nos plenos de Rianxo, para que se fiscalice tamén o que acontece no Concello, para que se reciban as ideas e as queixas dos veciños, etc., pero non para isto 😦
Unha serie de fotos que fixen en Taragoña collendo navallas ou longueiróns (o certo é non sei moi ben cal é a diferenza).
Panorámica do solpor en Rianxo con Boiro e a Ría de Arousa ao fondo. Podes clicar na imaxe para vela en grande.
Dende hai uns meses levaba con ganas de facer un post especial para fin de ano, así que hoxe, como teño tempo, decidinme a falar de como usan os políticos rianxeiros as redes sociais.
– BNG: En primeiro lugar teño que falar do partido que ten a alcaldía, do BNG, que era tamén o que máis se movía nisto das redes sociais, xa que teñen un blog (http://bngrianxo.blogaliza.org) e durante a campaña electoral colgaron moitos vídeos en Youtube.
Ben, ía darlles un tirón de orellas aos do BNG porque dende as eleccións tiñan o seu blog abandonado, e mesmo preguntas sen responder no post no que se agradecía aos veciños a confianza ante os resultados electorais. Hoxe, para a miña sorpresa, descubro que de novo a súa bitácora volve estar activa. En concreto dende o 10 de decembro volve haber entradas, pero pasaron máis de seis meses. Un erro no que adoitan caer moitos políticos é en usar as redes sociais para a campaña e, unha vez rematada esta ou conseguido o poder, deixar de lado ferramentas que antes usaban moito, como neste caso o blog.
Se dende o BNG non queren mesturar o blog do partido co que sería o de Adolfo Muíños, o noso consello é que tomen exemplo doutros alcaldes da zona, como Rafael García, o de Noia, que ten un blog propio no que fala dos asuntos do seu concello. Moitos non seguimos día a día as cousas de Rianxo polos medios de comunicación, así que estaría ben ter un lugar onde ver esa información e ter distintos puntos de vista. Por exemplo, xa se está a traballar no PXOM e eu non vin nas redes sociais do BNG ningunha información deste tipo. Tamén sei que están participando cada vez máis persoas nos plenos do concello, pero esas noticias non quero velas só en La Voz de Galicia, senón que me gustaría que proactivamente se difundise e se informase aos veciños de cando é un pleno, das cuestións que se van tratar, etc. e para están tamén os blogs, o Facebook ou o Twitter.
Noutra orde de cousas, a nivel de estilo, diríalles que non usasen as maiúsculas porque en internet iso é como berrar e non está ben visto.
Por outra banda, en canto ao Facebook, o BNG de Rianxo ten un perfil creado (con máis de 400 amigos) e Adolfo Muíños tamén ten o seu (con máis de 600 amigos). Nos dous casos o perfil está aberto, é público e pódese ver o que se escribe sen necesidade de ser amigos, o cal é de agradecer. Iso si, o partidos políticos, organizacións, institucións e demais non deben crear un perfil de tipo persoal, senón que deben crear unha páxina. Do contrario corren o risco de que Facebook lles elimine o perfil.
De novo boto en falta información de cara aos cidadáns de Rianxo que poidan ser interesantes. É certo que se difunden moitas actividades culturais, pero pouco máis. Igual non o vin eu, pero de novo nada do PXOM nin doutras cousas prioritarias para o Concello.
Por último, sinalar que Adolfo Muíños ten conta no Twitter (uns 100 seguidores):
Salta xa á vista que o seu perfil non está actualizado, xa que indica que é candidato á alcaldía cando realmente é o alcalde. De novo vexo información sobre actos institucionais e actos culturais do Concello, pero poucas cousas centradas noutros temas. Por exemplo, o 12 de maio falaba de que había que recuperar o servizo de ambulancias para Rianxo. Ese é o tipo de temas que boto en falta, que se fale das xestións dende a alcaldía ou dende as concellerías que propician melloras para Rianxo.
– Partido Popular: sinceramente, creo que é o partido que máis está aprendendo disto. Así como o BNG era o avanzado da clase e ultimamente estaba frouxo, o PP soubo posicionarse e ir collendo o seu sitio. De feito, en Rianxo hai dous ou tres anos moita xente non sabía nin quen era o líder deste partido e pouco se sabía das súas xestións. A pesar de que Vanessa xa viu que isto das redes sociais non é doado e que a xente moitas veces non fai críticas construtitivas, senón que van a facer dano, continúan facendo cousiñas, pero sen asesoramento.
En primeiro lugar, teñen unha páxina web http://www.ppderianxo.com que nas eleccións non estaba actualizada, pero que agora si que o está.
A imaxe, certamente, na campaña das municipais non era a mellor. Eu creo que xa postos, antes que sacar algo mal é mellor non sacar nada porque a imaxe que se dá de cara á xente é negativa. Se algo teu o sacas tarde, mal e a rastro, que farás noutro sitio, como na alcaldía? Agora a cousa está ben, e mesmo podemos atopar noticias sobre a súa actividade no concello, preguntas e respostas dos plenos. Vamos, que é interesante: http://www.ppderianxo.com/inicio_2879697.html
Iso si, tamén teñen “páxinas en creación” como o programa por parroquias. Xa postos, como realmente non se van crear porque xa pasaron as eleccións, eu recomendaría eliminar esas páxinas: http://www.ppderianxo.com/arano_2897568.html
Tamén recomendaría, que se non teñen canle en Youtube ou en Twitter, que non indiquen nada, porque certamente é algo que queda mal. Mesmo aparecen cousas que se supón que son do informático, con anotacións en castelán: “Vanesa Martínez en Twitter (hacer enlace)”: http://www.ppderianxo.com/siguenos_2890141.html
En canto ao Facebook, o partido ten un perfil público (máis de 600 amigos) e Vanessa Martínez ten un perfil que é privado (polo que non podemos ver que tipo de contidos publica). De novo é un erro ter un perfil para un partido político. O normal é ter unha páxina xa que non se trata de persoas. E as páxinas non teñen amigos, senón seguidores ou fans que saben que ninguén “en abstracto” lles vai cotillear nos seus perfís persoais. O Facebook permite cambiar un perfil persoal nunha páxina dun xeito moi doado, e sería recomendable que o fixesen.
De novo, ao igual que no caso do BNG, abusan das maiúsculas, algo que está mal visto na internet. Simplemente hai que escribir normal, porque poñer todo en maiúsculas interpréstase como berrar. Outra cousa que me chocou é que case todo o poñen en castelán. Realmente se se queren dirixir aos seus votantes de Rianxo, deberían ter claro que case todos falamos en galego e eles tamén participan nos plenos na nosa lingua, así que é un tanto contraditorio.
Por outra banda, inclúen moitas novas relacionadas co que pasa no Concello, como a inauguración da depuradora de Leiro e ligan tamén todas aquelas noticias que saen nos medios de comunicación nas que directamente se fale deles ou dalgún tema no que participan. Antes case non saían nos medios pero agora teñen claro que é importante que a súa actividade tamén teña reflexo na prensa como oposición forte. Creo que é algo acertado, como fixo o BNG no seu día. É importante ter unha alcaldía que faga cousas, pero tamén é importante ter unha oposición centrada, que controle o que se fai, que denuncie o malo e que faga poñerse as pilas ao goberno municipal.
Ah, case me esquezo de dicir, que as Novas Xeracións do PP de Rianxo tamén teñen perfil no Facebook, pero tamén privado 😦
– PSOE: do Partido Socialista de Rianxo pouco hai que dicir, porque non debeu descubrir que é isto das redes sociais. Actualizou a súa web días antes das eleccións municipais (ata o feito que se podía ver a Pérez Touriño no encabezamento da mesma, cando xa había máis de dous anos que non era Presidente da Xunta) e aí quedou a cousa: http://www.psoe-rianxo.org/
Vamos, que só se preocuparon un pouco de cara ás eleccións e, dende aquela, nada de nada. Non hai información do que fan no Concello, non teñen blog, nin Facebook, nin Twitter (cando menos eu non atopei nada).
Resumindo: tirón de orellas ao BNG por baixar o nivel nos últimos meses e falta de información directa do que se fai no Concello, aprobado para o PP que comeza a informar máis e mellor de todo o relacionado coa súa formación, aínda que con fallos, e suspenso para o PSOE porque non existe no mundo dixital.
O Castro Barbudo é un dos lugares máis famosos de Rianxo. É un monte que conta cun mirador e que está situado no alto da parroquia de Taragoña. Como podedes ver na primeira imaxe, o lugar ten unha altitude de 327 metros, ten unhas vistas privilexiadas ao mar e tamén á montaña, porque detrás hai moito máis monte e máis alto. Na segunda imaxe podedes ver arriba de todo o Pico Muralla e na última foto o estado lamentable do lugar, xa que para ir ata o mirador hai que pasar por un camiño que está cheo de toxos. Como para que vaian turistas!!
Do Castelo da Lúa de Rianxo, hoxe en día só quedan catro pedras. Basicamente a cimentación do que puido ser, así que moitos non tiñamos moita idea do aspecto que puido chegar a ter.
Polo visto unha ilustración do Castelo da Lúa xa figura dende hai tempo entre a documentación dos arqueólogos. Pero hoxe quero agradecerlle ao alcalde Adolfo Muíños nos indicar nun dos comentarios deste blog a referencia dese gravado, onde se pode ler un artigo con algúns detalles do que puido ser a historia do castelo (e que deu lugar tamén ao lugar do Pazo). O escritor do artigo (por partes demasiado florido), é J. R. Figueroa, e pertence a unha publicación de 1850 chamada Museo de las Familias.
Aínda que hai cousas que non me encaixan ben no escrito (como o feito de que ve o Castelo da Lúa nada máis entrar en Rianxo e parar alí aforráballes bastantes manobras antes de entrar no porto de Rianxo, cando o emprazamento está pasado Rianxo, a carón da praia da Torre), paso a reproducir o artigo polo seu interese 165 anos despois despois da súa publicación (e tamén porque me levou case dúas horas transcribilo, jeje):
Galicia Monumental y Pintoresca
“Era una hermosa mañana del mes de abril de 1846, y las convulsiones políticas que en aquellos angustiosos momentos agitaban a mi provincia, me conducían hacia la antigua Pons Cesaris, uno de los más notables monumentos de construcción romana que se conservan en Galicia. El puente Cesures, como hoy se llama, es el embarcadero natural de los que quieran recorrer la ría de Arosa; ese risueño mediterráneo de cuarenta leguas de costa, acaso la más bella y la más apacible de Europa. La suave y mansa corriente del Ulla arrastraba blandamente el pequeño barquichuelo que había fletado por una cantidad insignificante, y su débil movimiento me daba lugar a contemplar a todo mi sabor el espléndido paisaje de las orillas del río. Yo que he recorrido también las pintorescas márgenes del celebrado Guadalquivir, nunca temería establecer una competencia entre éstas y aquéllas, porque las galas de la naturaleza y la lozanía de la vegetación no son patrimonio exclusivo del cálido sol de Andalucía. Al pasar las Torres del Este, otro recuerdo palpitante de la tardía y trabajosa dominación romana en Galicia, se nota el cambio repentino de agua dulce en salada, lo que nos advierte que el Ulla ha pagado ya el tributo de sus corrientes al Océano. Éste se extiende como un estanque encerrado en un foso de verdura, y las numerosas isletas que le cubren, parecen esteras de algas flotando sobre las olas.
Yo me dirigía a Rianxo, población erigida sobre las playas de una ensenada que forma la ría hacia su parte más oriental. Acababan de levantarse unas ráfagas de viento, que nos obligaban a virar más de una vez, antes de arribar al término de mi viaje. En una de estas incómodas maniobras me sentí repentinamente impresionado por la perspectiva de un majestuoso castillo en ruinas que ante mi vista acababa de presentarse. Las espumosas olas batían con enojo sus poderosos cimientos, blancos y completos como si acabaran de construirse, mientras que el aire, cada vez más impetuoso, movía las aristas del cardo silvestre, y las afilinagradas hojas del helecho que cubrían su cima, como una corona mortuoria. Pregunté a los marineros si podían desembarcarme a los pies de aquel edificio, y gustosos accedieron a mi demanda, supuesto les ahorraba algunas más maniobras antes de llegar al muelle de Rianjo, que sin embargo estaba por tierra a muy pocas toesas de distancia.
El edificio tiene su entrada por una puerta de construcción gótica y maciza, bastante bien conservada, y abierta en una pared de siete pies de ancho. Hay otra puerta igual a la primera que es la que daba entrada al interior del castillo, formando la primera con la segunda muralla un espacioso recinto que serviría de patio, o como hoy diríamos, cuerpo de guardia para los encargados de la custodia de la fortaleza. En el interior se conservan las divisiones que formaban los varios departamentos, las escaleras de caracol, y aberturas destinadas a dar paso a la luz, si bien en cantidad bastante reducida. Los numerosos escombros que se han ido aglomerando, hacen subir el pavimento algunas varas y sirven de madriguera a infinidad de conejos que allí se anidan y que los cazadores de las inmediaciones van a cazar al caer el día. Cuando la marea está llena, casi todo el castillo se circuye de agua, menos por una lengüeta de tierra que sirve de puente levadizo. Una honda cisterna, probablemente para uso de sus moradores, se ve a alguna distancia de la muralla exterior.
La posición de esta fortaleza, militarmente considerada, ofrecía innumerables ventajas para la ofensiva y la resistencia. Por mar podía proteger toda la ensenada que se extiende desde Rianxo hasta Taragoña, y por tierra dominaba completamente la campiña que se extiende a sus plantas como una alfombra de esmeraldas. Ahora, si contemplamos la triste perspectiva de estas ruinas solemnes bajo la poética impresión de los recuerdos, creeremos ver los grandiosos fragmentos del palacio de Morven, y acaso sentir llegar a nuestros oídos el melancólico eco del amante de Malvina.
No creo se conserve en España otro monumento que pueda impresionar más agradablemente que éste el ánimo del observador y del filósofo. Si estos esqueletos yaciesen esparcidos sobre las rocas de la Bretaña, o entre las malezas del verde Erin, no hubieran faltado poetas que cantasen sus pasadas glorias, ni pintores que transmitiesen a la posteridad en sus fragmentos las efigies de otras edades. Pero en este país es tal vez donde la costumbre de vegetar entre ruinas nos hace hollarllas con altivez y desprecio; era necesario que el más humilde de los escritores de Galicia se encargase de dar vida histórica a un mutilado miembro del cuerpo feudal de la edad media.
No pasarán muchos años sin que la mano del hombre, más impía y más destructora que la del tiempo, llegué a borrar las huellas de este monumento, así como han sido borradas las de otros, tan necesarios para la inteligencia de la historia política de las sociedades que pasaron, como lo son para el conocimiento de los periodos geológico de globo la conservación y estudio de los restos antediluvianos. Es muy posible que alguna de las trabajadas cornisas que aquí y allá yacen esparcidas, sirvan para completar la fábrica de algún horno de fundición de hierro, y que las profusas y larguísimas piedras del dintel del salón de armas, ocupen la escalinata de un presbiterio al reedificar alguna capilla. Casi todo el moderno Rianxo está edificado con los fragmentos de su castillo. Las mortajas de los muertos sirven para remendar las raídas de los vivos. Una capilla, también en ruinas, que se observa a la entrada de la población, ha sido levantada a cimentis en el siglo XVII con la sillería de la antigua fortaleza. Así como los vencederos colgaban las armas de los vencidos en las paredes de los templos, también el Evangelio recogía por su casa los despojos de su triunfo sobre el feudalismo.
El castillo de Rianxo tiene dos historias, una fantástica y popular, otra erudita y amanerada. La primera la he recogido sentado al borde de un timonel, que al compás del monótono crujido de los remos, y escuchado por cuatro marineros más jóvenes, si bien no menos crédulos, nos refería las terribles escenas que aquellas paredes presenciaron en los tiempos en que eran ocupadas por los moros, y que aún presencian cuando las vienen a visitar de cando en cuando las sombras de sus primitivos moradores. ¡Qué fuerza de imaginación!, ¡qué riqueza de colorido!, ¡qué agreste naturalidad en la imágenes! Yo me imaginaba estar oyendo un cuento de Ossean transmitido a las generaciones presentes por el murmullo solitario de los bosques de Lena, y el bramido de las olas que baten las descarnadas rocas de la Calidonia. Para nuestras gentes de pueblo, no hay ruinas algunas, sea cualquiera la fecha de su procedencia, que no hayan sido palacios de moros, y que no sean en la actualidad viviendas de encantadores, o abrigos de tesoros ocultos. También los árabes del desierto creen que entre los escombros de Balbek y Palmira, hay encerradas inmensas riquezas, de cuyo secreto eran únicamente poseedores los cristianos.
Para los labradores que trabajan en sus campos y para los marineros que pescan en sus costas, son las ruinas del castillo de Rianxo en la maravillosa noche de San Juan, teatro de las más prodigiosas y sorprendentes escenas. Nadie, ni el más osado de cuantos moran en sus inmediaciones, se atrevería ni por cuanto tiene el mundo a asistir a este sábado preñado de fantasmas y hechiceros con tocas y turbantes.
La segunda historia de la fortaleza de Rianxo, si gana en historia, pierde otro tanto en poesía. El polvo de los códices seca tanto la imaginación como las manos de los que lo registran. Este castillo, según la autoridad de los curiosos, ha pertenecido a los caballeros del Temple, que tanto poder e influencia tuvieron en Galicia durante los más floridos periodos de su dominación. Suprimida esta orden por Clemente V en el concilio Vienense, en 1311, en vista de los enormes crímenes que les imputaban, distribuyeron los reyes de España las posesiones y edificios que habían pertenecido a la comunidad extinguida, entre los más fieles servidores de su nobleza.
El palacio que ahora nos ocupa pasó a la casa de los condes de Oñate, sus actuales poseedores. Hoy, por unos ochenta reales anuales, se toma como arriendo para beneficiar la inmensa piedra, labrada ya, de que constan sus ruinas hacinadas. Esta circunstancia es la que me hace temer llegue a desparecer dentro de algunos años o Pazo de Rianxo, y la que me obliga a consagrarle la viñeta que obra a la cabeza de este artículo, y los desaliñados renglones que la siguen”.
___
A verdade é que eu descubrín moitas cousas que descoñecía grazas a este artigo. Non sei se será certo ou non todo o que aí se conta pero, cando menos, é moi sorprendente.
Agradézolle de novo a Adolfo que puxese a referencia deste artigo 🙂
Fotos de Rianxo 