Arquivo | historia RSS feed for this section

Noticia do descubrimento do casco de ouro de Leiro en El Ideal Gallego

18 Mar

Velaquí como se contaba o descubrimento do casco de ouro descuberto en Leiro por José María Vicente no xornal El Ideal Gallego. Agradecemos a José María e á súa familia que nos deixaran escanear a nova. Pincha enriba para vela en grande.

noticiacascoleiro

 

Igual che interesa a reportaxe sobre José María Vicente e como descubríu o casco.

O campo de concentración de Rianxo

17 Feb

Un interesante documento audiovisual realizado polo ENDL do Félix Muriel sobre o campo de concentración de Rianxo.

José María Vicente, o descubridor do casco de ouro de Leiro

24 Xan

josemaria1

Abril de 1976. En Estados Unidos acábase de fundar un xigante tecnolóxico, Apple. Mentres, en Rianxo, José María Vicente (25/05/1936) un mariñeiro de Leiro, está a traballar. O choio é o choio e os tempos son os que son. Andan a roubar o gasoil para os barcos, botando nas garrafas auga, para que a xente non desconfiase, pero iso despois trae consecuencias para os motores.

Seguir lendo

Os escudos de Rianxo debuxados por Castelao

26 Dec

Como ben sabedes, hais uns días publicamos un post sobre os escudos rianxeiros nos que se baseou Castelao para facer o de “Denantes mortos que escravos”. Aí comentamos que fixo un traballo xunto con Bouza Brei sobre os Escudos de Rianxo, publicado pola revista Nós, no nº 113, de 17 de maio de 1933, px. 77-83. Castelao recolle máis de 30 escudos diferentes.

Grazas ao Museo de Pontevedra, podemos ver eses escudos, algúns dos cales non chegaron ata os nosos días:

casamaroma

Escudo na chamada Casa da Maroma, en Rianxo

Seguir lendo

A inspiración do escudo de Castelao

12 Dec

Como sabedes, as comezos do século XX, Castelao fixo unha proposta para o escudo de Galicia, na que incorporaba a frase “Denantes mortos que escravos” (utilizada polos polos membros do Terzo dos Galegos de Bos Aires cando se enfrontaron as tropas inglesas en 1806). Pois ben, boa parte da inspiración deste escudo chegoulle de dous escudos que hai en Rianxo. Sabedes cales son?

escudocastelao

Seguir lendo

A balea que chegou a Rianxo, en 1917

12 Xuñ

Grazas a Rabunho Rexeita, podemos acceder a un documento único, un artigo de prensa na Gaceta de Galicia, no que se fala de que unha balea chegou á praia de Tanxil. O relato foi recollido máis adiante, no ano 1926, polo noso escritor Rafael Dieste, no seu libro Dos arquivos do trasno, baixo o título “De como veu unha balea a Rianxo“. A xente da zona quería facerse co cetáceo, e non dubidaron en pegarlle tiros, poñerlle dinamita e mesmo pegarlle machazados, pero ao final escapou. Como recolle Dieste, acabaría morrendo en Vilanova.

Agradacerlle a Rabunho Rexeita que nos deixe compartir o documento.

baleaPáxina completa en pdf.

 

Miguel O Corcheiro, o guerrilleiro antifranquista de Taragoña

16 Mai

Laura, irmán de Miguel O Corcheiro, con Eugenio Rueda, compañeiro de guerrilla de Miguel e fusilado en 1948. Fonte: http://www.lagavillaverde.org/

Miguel Nicolás Esperante, coñecido como O Corcheiro, é un coñecido guerrilleiro antifranquista galego que naceu en Taragoña o 29 de marzo de 1915.

O alcume venlle da súa profesión como corcheiro: “Miguel dos Corcheiros”. E, aínda que naceu en Taragoña e moitos non teñades referencia del, sabede que foi foi o dirixente da guerrilla con máis sona na comarca do Deza (que abrangue Silleda, Villa de Cruces, A Golada, Rodeiro, Dozón e Lalín) e do máis destacados da provincia de Pontevedra.

Fillo de Alfonso Nicolás (da parroquia de Bandeira, en Silleda) e de Dolores Esperante de Taragoña, regresaron para a terra do pai para facerse cargo da fábrica de cortiza que rexentaban os seus antepasados na parroquia de Chapa. Era un punto estratéxico para confeccionar as cortizas, pois contaban na comarca, con abundantes sobreiras, coa que se facían os corchos.

Velaquí un anuncio de 1888 que publicou o avó do noso protagonista. O avó tamén se chamaba Miguel, como podemos ver e a fábrica recibía o nome de Las Hermitas:

Miguel O Corcheiro, o de Taragoña, traballaba na fábrica e era o tamén o encargado de repartir pola zona o xornal “Mundo Obrero” (órgano do Partido Comunista). En 1935 ingresa no Partido Comunista e esperta xa nel o entusiasmo político que máis tarde o convertería nun soado guerrilleiro nas comarcas do Deza-Trasdeza e Tabeirós.

Co estalido da Guerra Civil, Miguel é detido o 21 de xullo de 1936, xunto con algúns membros da Frente Popular, acusado de participar na requisa de armas para defender a capital pontevedresa. Lévano a Silleda onde permane cinco meses detido. Despois estará preso tamén na Illa de San Simón. Xunto cos demais compañeiros de Silleda, máis tarde é destinado ao Batallón de Tabajadores de León, axiña ao de Ourense e por último a Miranda del Ebro por atoparse e por ser da quinta do 36, polo exército de Terra.

En 1940 o seu pais, Alfonso Nicolás López, realiza unha instancia pedindo a posta en liberdade do seu fillo Miguel por descoñecer de que é acusado. Ademais, cre que se hai que sancionalo, o castigo está máis que cumprido polo seus traballos  no Batallón de Traballadores 3ª Compañía, en Aranxuez.

De volta en Bandeira, os gardas civís e franquistas da zona facíanlle a vida imposible. Propinábanlle continuas malleiras e golpes, polo que non podía levar unha vida normal. Farto, Miguel pronuncia esta frase: “A min non me mallan máis” e botouse ao monte.

Entre 1943 e 1944 orixínase a creación da agrupación de guerrilleiros coñecidos popularmente como Os Corcheiros da que forma parte Miguel e o seu cuñado, Eugenio Rueda.

As primeiras actuacións consisten en tratar de obstaculizar o traslado do mineral de wolframio cara aos portos de Vigo e da Coruña tan solicitados pola industria de guerra da Alemaña nazi. Non teñen moito éxito e comezan a realizar asaltos para seguir adiante. Roubaron, entre outros, no coche de pasaxeiros que ía á Feira dos Carballiños en Vilatuxe (Lalín) ou no coche de liña na estrada do Monte da Rocha (Silleda). A guerrilla tamen mata un garda civil en 1944, polo cal son detidas e executadas dúas persoas.

En 1948 Miguel recibirá unha carta Ejército Guerrillero de Galicia, IV Agrupación, onde é convidado a unha entrevista cos membros do destacamento, firmada por Foucellas. As ordes naquel tempo de Antonio Seoane, Xefe militar da Guerrilla en Galicia, son dar golpes cada vez máis soados coa intención de chamar a atención e conseguir desviar a atención da represión a outros puntos de Galicia.

Pero no Deza tamén pretenden executar a varios falanxistas aos que acusan de seren os organizadores dos “paseos” en Silleda. Precisamente, o 9 de abril de 1948, no asalto á casa dun delees, de Benito Rivas Fondevila, resulta ferido de morte por disparos de escopeta Miguel O Corcheiro. O cadáver de Miguel presentaba máis feridas das que podía facer Rivas e, segundo a historia local, o guerrilleiro fora rematado polos propios compañeiros, xa que na autopsia presentaba máis de cinco feridas de arma curta. Coa súa morte, poñíase practicamente fin á actividade guerrilleira na comarca do Deza.

Fonte: “A guerrilla na Comarca do Deza”.